‘Kantelbare snelwissel maakt wiellader weer concurrerend’

‘Kantelbare snelwissel maakt wiellader weer concurrerend’

Arjan Winkelhorst zag dat de mobiele kraan in de wegenbouw meer en meer werk onder de neus van zijn wiellader wegsnoepte. Met de investering in een nieuwe Volvo L70H met af-fabriek kantelbare snelwissel – de eerste bij een grondverzetbedrijf in ons land – keerde Winkelhorst het tij. ‘De machine is nu veel breder inzetbaar en troeft zeker qua capaciteit de kraan met draaikantelstuk af.’

Een draaikantelstuk met snelwissel op een mobiele kraan; het is de normaalste zaak van de wereld. Elke ondernemer en machinist ziet de plussen, de onmisbaarheid in het moderne werk en accepteert de meerprijs van deze uitrusting. Hoe vreemd is het dan, dat bij een kantelbare snelwissel voor een wiellader meewarig wordt geschud? Maakt onbekend onbemind? Is het de prijs van zo’n tienduizend euro? Leeft het beeld dat je met een wiellader alleen maar rechttoe rechtaan hoeft te schuiven?

Nooit van gehoord

Arjan Winkelhorst van het gelijknamige loon- en grondverzetbedrijf in Rekken is één van de velen die nooit van een kantelbare snelwissel op de wiellader had gehoord. Tot een salesmanager van Leica hem hierop wees. ‘We waren bezig met de aanschaf van een nieuwe wiellader en oriënteerden ons op een GPS-systeem. Toen de vraag kwam of ik een kantelstuk overwoog, omdat ze daar een sensor voor konden leveren keek ik hem met grote ogen aan. Een kantelstuk op een wiellader? Bestaat dat? Het was compleet nieuw voor mij, maar ik wilde er wel gelijk meer over weten.’

Winkelhorst – al jarenlang fan van Volvo-wielladers – oriënteerde zich bij dealer Obbink in Winterswijk op de mogelijkheid van een kantelstuk. ‘Ik vroeg Han Obbink of hij een leverancier kende die zo’n systeem kon leveren. Wat schetste vervolgens mijn verbazing: Volvo had al sinds jaar en dag een kantelbare snelwissel die ze af-fabriek konden leveren voor zowel de L60, L70 en L90. Alleen was er in ons land ooit nog maar één verkocht; aan een loonwerker die hem in de maistijd inzette.’ Winkelhorst verdiepte zich in de kantelbare snelwissel en ontdekte dat het in Scandinavië al tientallen jaren een veel verkochte optie is. Importeur SMT timmerde er in ons land ook geruime tijd mee aan de weg, maar belangstelling was er nooit voor. ‘Bedrijven zagen de meerwaarde er niet van in, omdat de machinist in hun optiek óf vlak schuift óf de machine zelf in de verkanting zet. Daarnaast vinden ze de investering te hoog.’

Concurrentiepositie verbeteren

Arjan Winkelhorst ziet anno 2018 interessante plussen in de kantelbare snelwissel. ‘Wij zitten heel veel in de wegenbouw en zien daar dat de wiellader steeds vaker wordt verdrongen door de graafmachine met draaikantelstuk. Logisch; een kraan met tiltrotator is veel multifunctioneler inzetbaar dan een standaard wiellader. Gevolg voor ons is wel dat het steeds lastiger wordt om de wiellader de hele dag inzetbaar en dus ook rendabel te houden. Met een kantelbare snelwissel moet dat echter wel lukken. De machine wordt stukken veelzijdiger én heeft veel meer capaciteit dan een kraan met tiltrotator.’

De Rekkense ondernemer besloot de gok te wagen en bestelde een nieuwe Volvo L70H met af-fabriek kantelbare snelwissel. Eind vorig jaar werd de machine geleverd en kon machinist Gerrit Wiggers ermee op pad. ‘Gerrit is met de wiellader bijna constant onderweg van klus naar klus. Hij moet zichzelf kunnen redden en zoveel mogelijk klussen in het werk kunnen uitvoeren: grond verzetten, vlakken, pallets en rijplaten verplaatsen, stenen verpakken. Daarom hebben we ook geïnvesteerd in een wagen achter de wiellader met daarop een brandstoftank en ruimte voor de verschillende uitrustingsstukken. Daarnaast kan op de aanhanger ook een auto worden gereden. Gerrit verblijft vaak meerdere dagen op een werk en kan zo vlot van en naar huis.’

Veel capaciteit

Machinist Gerrit is met zijn Volvo L70H met kantelbare snelwissel inmiddels een graag geziene gast op de bouwplaats. De machine verzet alle soorten en heel veel werk. Arjan Winkelhorst: ‘Door de snelwissel maak je de machine al heel flexibel. In no-time wissel je van bak naar palletvork naar stenenklem. De grote waarde bewijst de Volvo echter wanneer bijvoorbeeld de machine scheef staat en een pallet moet worden verplaatst. De palletvork iets kantelen, tillen en rijden maar. Idem bij een pak stenen of lange buizen. Een verkanting of afschot maken is helemaal een eitje dankzij de kantelfunctie in combinatie met de 3D-gps-kantelsensor. En wat te denken van een trottoir maken. Helemaal eenvoudig: Gerrit rijdt de machine met één band op de trottoirstrook en één band op het cunet. Met een lichtjes gekantelde bak schuift hij de trottoirstrook er dan in één keer in. Met een kraan met draaikantelstuk ben je daar aanzienlijk langer mee bezig.’

Tijd om de kantelbare snelwissel eens nader te bekijken. Opvallend is dat de constructie ontzettend degelijk is uitgevoerd, maar wel compact is gehouden. De kantelfunctie zorgt voor slechts tien centimeter meer opbouwlengte. Massief staal – nodig om de krachten die op de wissel komen aan te kunnen – zorgt wel voor veel gewicht; zo’n 400 kg. ‘Gevolg is dat de opbreekkracht van de machine wel een stuk minder is geworden’, vertelt Arjan Winkelhorst. ‘Maar voor het werk dat wij ermee doen is ze meer dan voldoende. Gerrit profileert vooral en rijdt vaker met een halfvolle dan met een volle bak.’

Dikke as en glijplaten

De kantelbare snelwissel bestaat uit twee delen: de een zit vast aan de boom van de machine, de ander met snelwissel aan het aanbouwdeel. Een dikke as verbindt beide delen met elkaar. Links en rechts zitten op het machinedeel van de snelwissel dikke rondgevormde glijplaten. Een gebout rond U-profiel klemt om deze glijplaten heen en zorgt er zo voor dat er geen speling op de constructie zit. In het U-profiel zit aan weerszijden een voering van onderhoudsvrij hard kunststof. Met de stelbouten rondom het kantelstuk kan de voering strakker worden gezet wanneer er door slijtage van het kunststof speling op de constructie komt.

De kantelende beweging komt voor rekening van een zware hydraulische cilinder. Deze heeft een uitslag die zorgt voor een kanteling aan weerszijden van maximaal 20 graden. De bediening gaat via een extra hydraulische functie die wel moet worden gedeeld met bijvoorbeeld de stenenklem. De snelwissel is middels een kantelsensor rechtstreeks gekoppeld aan het Leica 3D GPS-systeem. De kantelsensor geeft exact de hoek weer waaronder het aanbouwdeel staat ten opzichte van de machine. Bij zware werkzaamheden zoals het rooien van stobben en het uitbreken van betonvloeren waarbij de kantelfunctie niet nodig is, kunnen de twee delen van de snelwissel met twee bouten worden vergrendeld.

Bron: www.bouwmachines.nl